DutchEnglish

Wapenschilden

Als je een bezoek brengt aan de basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Troost in Vilvoorde betreed je de kerk via de mooie en dorpel trap waarin vier schilden werden gegraveerd.

1. Het schild van de Karmel

De Troostbasiliek behoort tot het klooster van de zusters karmelietessen. In een eerste periode was het karmelschild niets anders dan een donkere ondergrond met een witte mantel, waarin ook wel eens de karmelberg gezien wordt. In de 16de eeuw verschenen er twee donkere sterren op de witte mantel, symbool van Maria, Stella Maris, aan wie de orde is toegewijd, nog later in het donkere onderdeel een derde witte ster. Ten slotte werd in het schild van de hervormde of teresiaanse karmel de spits van de donkere ondergrond bekroond met een kruisje, op vraag van Johannes van het Kruis (in 1590). Later werd het schild nog opgesmukt : bijvoorbeeld door erboven een kroon met enkele sterren te plaatsen. Daarbij verscheen vanaf 1590 ook de rechterarm van Elia met het zwaard, omringd door twaalf sterren en met in de banderol de tekst Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum (Ik brand van ijver voor de Heer God). Vandaag de dag wordt doorgaans op folders, boeken, speldjes; de eenvoudige vorm gebruikt, zoals zichtbaar op de trap.

2. Het schild van Kardinaal Danneels

Elk kardinaalsschild wordt gedekt door een rode hoed met vijftien rode kwasten aan weerszijden. De afbeelding op de trap bevat alleen het typische aartsbisschoppelijke dubbele kruis. De kardinaal liet zich inspireren door het schild van een abt van de abdij Ter Duinen, die net als hij ooit bisschop was in Antwerpen. Vandaar de zeeblauwe achtergrond, met de witte balk die de scheiding tussen land en zee weergeeft. De vis is het symbool van de schepping en het leven, maar ook van de levende Christus. De abt van Ter Duinen plaatste een klauw in het bovenste blauwe vlak, kardinaal Danneels koos voor een ster, als symbool van Maria en van de menswording, die een belangrijk motief is voor de kardinaal zoals blijkt uit zijn bisschopsspreuk Apparuit humanitas Dei nostri(Verschenen is de menslievendheid van onze God – Titus, 3,4).

3. Het schild van de Stad Vilvoorde

Het oudste bekende zegel van de Stad Vilvoorde dateert van 1346 en stelde een Romaans gebouw voor met een dak en twee zijtorens. Op andere zegels uit 1355 en 1366 staat aan weerszijden van het gebouw een banier met de tekst Sigillum opidi Filfordensis. In de loop van de 18de eeuw werd een nieuw zegel in gebruik genomen, dat tegenwoordig nog gebruikt wordt, met centraal een gothische burcht. Dit betekent dat Vilvoorde eigenlijk nooit specifieke symbolen heeft gehad. Burchten en stadspoorten zijn gemeengoed in de wapenkunde. Na de Belgische onafhankelijkheid vroeg het stadsbestur aan de hogere overheid het traditionele wapenschild verder te mogen gebruiken. Op 6 mei 1839 verleende een koninklijk besluit het recht aan Vilvoorde om het vanouds gebruikte zegel aan te wenden : In keel (rood) een burcht van goud, verlicht en gemetseld van sabel, bestaande uit een middengebouw met geopende poort en opgetrokken valdeur, met een schilddak waarin drie dakkapellen, tussen twee zijtorens met kegelspits en windvaan, begeleid door twee staande afgewende banieren van keel met vrijkwartier van goud

4. Het schild van de basiliek

Sinds 7 mei 2006 is de Troostkerk een basilica minor (ontleend aan het Griekse basilikè, koningspaleis). Basiliek is een eretitel die door de paus aan bepaalde kerken verleend wordt. Als eresymbool heeft een basiliek altijd, zoals je ook kunt zien op het schild, een tintinnabulum en een conopeum (ombrellino). Het eerste is een bel, het tweede een parasolvormig scherm met rode en gele banen. Ze hebben een vaste plaats in het priesterkoor. De Troostkerk heeft deze eretitel o.a. gekregen omdat de karmelietessen die er onderdak vinden de oudste nog bestaande karmelgemeenschap ter wereld vormen en omdat de kerk als bedevaartsoord een toevluchtsplaats is voor velen en uitstraling heeft tot ver in de omgeving.